อันดับ 10 ปลาสแนปเปอร์ (Snapper) กับ ปรสิต

จะพาท่านผู้ชมไปเที่ยวห้วงสมุทรแปซิฟิก ในช่วงปี ค.ศ.1980 มีนักวิทยาศาสตร์ 2 ท่านได้ค้นพบกับความสัมพันธ์พิสดารระหว่างปลาที่เรียกกันว่า สแนปเปอร์ (Snapper)  หรือ ปลางับ กับสัตว์จิ๋ว ๆ จำพวกปรสิต โดยปรสิตเหล่านี้จะอาศัยอยู่ในปากปลาเท่านั้น ไม่ได้อาศัยอยู่เฉย ๆ นะครับ ดันเกาะดูดเลือดที่ลิ้นปลาเป็นอาหารอีกด้วย มิช้ามินานลิ้นปลาก็หมดสภาพและหลุดไป เจ้าปรสิตก็เลยทำหน้าที่แทนลิ้นช่วยปลากลืนอาหาร

ความจริงว่าไปแล้ว ปลามันไม่ได้ต้องการเจ้าปรสิตนี้หรอกครับ เป็นการหาประโยชน์ของเจ้าปรสิตฝ่ายเดียว มิหนำซ้ำพอปรสิตตาย เจ้าปลาก็ต้องเด็ดสะมอเร่ไปด้วย  มีเพื่อนหยั่งงี้ ไม่มีซะดีกว่า จึงจัดเป็นอันดับโหล่

ปรสิตที่ชื่อ Cymothoa exigua เป็นสัตว์ทะเลเปลือกแข็ง อยู่ในตระกูลที่มีขาเป็นข้อหรือปล้อง (Subphylum crustacean) ชอบเกาะลิ้นปลา Rose snapper


อันดับ 9 ปลาขมขื่น กับ หอยกาบ

ในห้วงน้ำจืดของทวีปยุโรป มีปลาตัวผู้พันธุ์หนึ่งซึ่งมีนามขนานว่า ปลาขมขื่น Bitterling ทั้งนี้ก็เพราะการสืบพันธุ์ของมันนั้นไม่ค่อยจะสุขสมเท่าไหร่ โดยต้องอาศัยหอยกาบมาเป็นผู้ช่วยในการหลอกล่อตัวเมีย เจ้าปลาตัวผู้จะว่ายเริงระบำอยู่รอบๆหอยกาบ ทำให้หอยกาบจะเปิดอ้าออกโดยอัตโนมัติ

ทั้งนี้เจ้าปลาตัวเมียจะไม่สนใจเจ้าตัวผู้แต่จะเขม้นมองไปที่หอย พอได้จังหวะมันก็จะใช้ท่อวางไข่ที่มีลักษณะยาว ๆ แหย่เข้าไปใต้ตัวหอยแล้ววางไข่ไว้ในนั้น ทันใดเจ้าตัวผู้ก็จะรีบถลันเข้าไปปล่อยเชื้อผสมทันที ไข่ที่ผสมแล้วจะอยู่ภายใต้ตัวหอยเหมือนกับอยู่ในตู้อบพักชั้นดีเพราะน้ำที่พัดผ่านหอยกาบอยู่ตลอดเวลานั้นจะป้อนออกซิเจนให้กับการฟักไข่ และหลังจากสองสัปดาห์ผ่านไป ลูกปลานับร้อยก็จะแหวกว่ายออกจากที่พักพิงยามเยาว์ของมันนี้ โดยที่เจ้าหอยกาบไม่ได้อานิสงค์ใดๆจากงานนี้เลยจึงอยู่ในอันดับรองโหล่


อันดับ 8 ปูเสฉวน กับ ดอกไม้ทะเล

เรารู้กันดีว่า เจ้าสัตว์น้ำที่เรียกกันว่าปูเสฉวนนั้น จะเข้าไปอาศัยอยู่ในเปลือกหอยเปล่า ๆ ที่มีน้ำหนักเบา เพื่อหลบให้พ้นภัยศัตรูโดยเฉพาะปลาหมึกซึ่งชอบเขมือบมันยิ่งนัก แต่กระนั้นเจ้าปูเสฉวนก็ยังไม่มั่นใจในความปลอดภัย จึงเสาะหาพันธมิตรมาช่วยคุ้มครองอีกต่อหนึ่ง นั่นคือดอกไม้ทะเล ซึ่งหนวดของมันประกอบด้วยเซลล์ที่มีพิษ

วิธีการสร้างพันธมิตรของเจ้าปูก็คือ ค่อย ๆ เอาดอกไม้ทะเลที่มีรูปร่างเหมือนพืช แต่แท้จริงเป็นสัตว์มาบรรจงติดตั้งบนหลังเปลือกหอยที่มันอาศัยจากนั้นเก็บบรรทุกดอกไม้ทะเลติดไปทุกหนแห่งเพื่อเป็นภูมิคุ้มกัน ส่วนดอกไม้ทะเลก็ได้อาศัยเศษอาหารที่เจ้าปูกินเหลือไว้เป็นค่าจ้างการเป็นบอดี้การ์ดเคลื่อนที่


อันดับ 7 ยีราฟ กับ นกอ็อกซเพ็กเกอร์

คราวนี้ขึ้นมาบนบกยังทุ่งกว้างแห่งแอฟริกาบ้าง แม้ยีราฟจะเป็นสัตว์คอยาวที่มีพลังการเตะรุนแรงแบบว่าดีดกะโหลกสิงโตดังโพละได้ แต่มันก็มีศัตรูที่สร้างความเดือดร้อนรำคาญแสนสาหัสนั่นคือตัวเห็บที่คอยแทะดูดเลือดตามตัวของมัน เจ้ายีราฟจึงต้องพึงพานกที่เรียกว่า อ็อกซเพ็กเกอร์ (Oxpecker) ที่มีปากแดง นกชนิดนี้กินตัวเห็บเป็นดินเนอร์ ว่ากันว่าอ็อกซเพ็กเกอร์หนึ่งตัวสามารถจิกกินเห็บได้ถึงวันละกว่า 400 ตัว

โดยที่เป็นหนี้บุญคุณนกชนิดนี้ เจ้ายีราฟจึงตอบแทนด้วยการอนุญาตให้อ็อกซเพ็กเกอร์สร้างรังอยู่บนหลังของมันได้ ซึ่งนอกจากจะไม่คิดค่าเช่าที่แล้ว ยังให้ถอนขนของมันไปทำรังได้อีกต่างหาก


อันดับ 6 ปลาบู่โกบี กับ กุ้งดีดขัน

ปลาบู่โกบีอาศัยอยู่ในโพรงก้นทะเล โดยมีกุ้งดีดขันเป็นรูมเมต กุ้งเป็นผู้ขุดและเป็นผู้ทำความสะอาดรูหรือโพรง ปลาบู่จะมาพบกุ้งแล้วก็ขออยู่ร่วมด้วย  แต่โพรงที่มันทั้งสองร่วมกันอาศัยนี้จะมีกรวดทรายไหลเข้ามาอยู่เรื่อยซึ่ง ถ้าหากปล่อยไว้ก็จะเต็มโพรงภายในไม่ถึงชั่วโมง ดังนั้นเจ้ากุ้งดีดขันจึงมีหน้าที่เอาก้ามคีบและดันกรวดทรายให้พ้นไปจากโพรงอยู่ ตลอดเวลา

ทั้งนี้โดยมีปลาบู่คอยเฝ้าพิทักษ์อยู่ใกล้ ๆ และเจ้ากุ้งจะยื่นหนวดของมันไปแตะหลังปลาไว้ ยามใดที่ศัตรูกรายใกล้เข้ามา ปลาบู่จะพลิกตัวส่งสัญญาณให้คู่หูของมันรู้ตัว แล้วทั้งคู่ก็จะแว้บหายเข้าไปในโพรงโดยพลัน

มีบางครั้งที่เจ้ากุ้งออกไปหากินไกลโพรงจนหลงทาง เจ้าบู่ก็จะออกไปตามกลับมา ไม่เคยทอดทิ้งแยกมุ้งปลีกวิเวกแต่อย่างใด


อันดับ 5 นกมธุรสมัคคุเทศก์ กับ แบดเจอร์ ตัวกินน้ำผึ้ง

นกมธุรสมัคคุเทศก์ หรือ ฮันนี่ย์ไกด์ (honeyguide)  ชอบกินรวงผึ้งเป็นนักหนา แต่มันไม่สามารถฟันฝ่าทะลุฝูงผึ้งเข้าไปได้ จึงต้องอาศัยความร่วมมือจากสัตว์ที่ชอบกินน้ำผึ้งเหมือนกันนั่นคือ แบดเจอร์กินน้ำผึ้ง (honey badger)  โดยเมื่อเจ้านกไปพบรังผึ้งที่ไหน มันก็จะบินมาตามเจ้าตุ่นแบดเจอร์ "เจอรังผึ้งแล้วโว้ย ไปเร้ว!" เจ้าตุ่นแบดเจอร์ก็จะตามเจ้านกไปและใช้กรงเล็บอันแข็งแรงของมันฉีกทลายรังผึ้งมา เคี้ยวกินอย่างเอร็ดอร่อย 

ฝ่ายเจ้านกนำทางก็จะจิกกินน้ำหวานและตัวอ่อนผึ้งไปพร้อม ๆ กับเจ้าแบดเจอร์ (honey badger) แต่ตัวมันเล็กกว่าจึงไม่ตกเป็นเป้าโจมตี มีบางครั้งเหมือนกันที่เจ้านกนำทางพบรังผึ้งแล้วตามหาเจ้าตุ่นไม่เจอ มันจึงจำเป็นต้องหาพันธมิตรใหม่ นั่นคือมนุษย์! ชาวเคนยารู้จักเจ้านกนี้ดีและจะตามมันไป
ทั้งนี้หลังจากที่พวกเขาจัดการกับรังผึ้งได้แล้ว ก็จะแบ่งรังผึ้งส่วนหนึ่งเป็นค่าตอบแทนให้กับนก ไม่งั้นคราวหน้าไม่มาตามนะ จะบอกให้


อันดับ 4 ไคโยตี กับ ตุ่นBadger

ในทุ่งหญ้ากว้างใหญ่ของอเมริกานั้นมีสัตว์จำพวกหนูและแย้ขุดรูอาศัยอยู่เป็นอันมาก ขณะเดียวกันเจ้าหมาป่า Coyote และ Badger ก็ชอบเขมือบหนูและแย้ หากทว่ามันไม่อาจไล่ตะครุบหนูและแย้ที่ปราดเปรียวได้ทัน มันจึงต้องจับมือทำสัญญากันโดยเจ้าตุ่นที่เชื่องช้าแต่แข็งแรงจะเป็นผู้ขุดรูหนูและแย้ พอเจ้าหนูเผ่นหนีขึ้นจากรู เจ้าหมาป่าจะต้องไม่หันกลับมาขย้ำเจ้าตุ่น Badger  เป็นอาหารโดยเด็ดขาด แม้ว่าจะหาหนูไม่เจอและหิวแค่ไหนก็ตาม มิฉะนั้นจะเลิกคบไปตลอดชาติ


อันดับ 3 ทาแรนทูล่า กับ กบ

แมงมุม Tarantula ยังมีใครอยากเป็นเพื่อนคู่หูอีกด้วยเรอะ สัตว์ทุกตัวเป็นอาหารของมันได้ทั้งนั้นตั้งแต่นก หนู หรือแม้กระทั่งงูพิษ เจ้าทาแรนทูลาจะใช้เขี้ยวยาวครึ่งนิ้วของมันงับแล้วปล่อยพิษที่ทำให้เหยื่อของมันเป็นง่อยไปในทันที พิษของมันยังมีเอนไซม์ที่ย่อยสลายอวัยวะภายในของงูให้กลายเป็นของเหลว เพื่อว่ามันจะได้ดูดกินอย่างอร่อยนอกจากนี้ กบก็ยังเป็นอาหารโปรดอย่างหนึ่งของทาแรนทูลา แล้วไฉนในโพรงของเจ้าแมงมุมพิษฉกาจตัวนี้จึงมีกบแก่ ๆ ตัวหนึ่งนั่งอยู่ใกล้ ๆ กับรังไข่ของเจ้าแมงมุมเล่า!?

อ๋อ-เจ้ากบแก่ตัวนี้ทำหน้าที่พ่อบ้านให้เจ้าแมงมุมครับ มันจะคอยเฝ้าพิทักษ์ไข่แมงมุงไว้ไม่ว่ามดหรือแมลงใดบุกรุกเข้ามาโดยเจ้ากบแก่จับกินหมด ส่วนเจ้ากบเองก็สามารถอาศัยอยู่ในโพรงแมงมุมได้อย่างไร้ศัตรู ก็ใครเล่าจะหาญบุกรัง Tarantula


อันดับ 2 มด กับ หนอน

มดตัวน้อย ๆ นั้นใคร ๆ ก็รู้ว่ามันมีพละกำลังสามารถลากศัตรูที่หนักกว่ามันถึง 20 เท่า เอาไปเก็บเป็นเสบียงไว้ในรังได้อย่างสบาย ๆ ประดาแมลงทั้งหลายล้วนหวั่นเกรงมันนัก อ้าว-แล้วหนอนตัวนั้นคลานกระดืบๆอยู่กับกิ่งไม้ใกล้ ๆรังมดได้ไง! ไม่รู้จักมัจจุราชหรือไง?

คำตอบคือ มีหนอนพิเศษชนิดหนึ่งซึ่งสามารถปล่อยสารเคมีไร้กลิ่นที่เป็นสารเสน่ห์หรือฟีโรโมน พอเจ้ามดสูดสารนั้นเข้าไปก็จะเกิดอาการงงงวยพิศวาสซาบซ่านพากันมาเฝ้า ปกป้องพิทักษ์เจ้าหนอน ส่วนเจ้าหนอนก็จะบีบน้ำหวานออกมาจากต่อมที่ปลายก้นของมันให้เจ้ามดลิ้มรส เล่นเอาเจ้ามดหลงใหลจนไม่เป็นอันไปทำหน้าที่ของมัน ยิ่งไปกว่านั้น พวกมันยังช่วยกันสร้างรังให้เจ้าหนอนได้อยู่อาศัยอีกด้วยแน่ะ มันจะเอาใบไม้มาประสานด้วยยางเหนียวจากตัวอ่อนของมันจนเป็นรัง แล้วเชื้อเชิญเจ้าหนอนให้เข้าไปนิทราอย่างสุขารมณ์ อะไรจะปานนั้น


อันดับ 1 ฉลามกรีนแลนด์ กับ พยาธิ

กลับไปสู่ท้องมหาสมุทรแถบซีกโลกเหนืออีกครั้ง มีสัตว์ไม่กี่ชนิดที่สามารถอาศัยอยู่ท่ามกลางความหนาวจัดแห่งนี้ได้ ฉลามกรีนแลนด์จัดเป็นอย่างหนึ่ง มันยังชีวิตอยู่ด้วยการกินซากเศษอาหารตามพื้นสมุทรลึกจากผิวน้ำถึงเจ็ดพันฟุต แต่บางทีก็พบมันกินของสดๆอย่างปลาหมึกหรือแซลมอนเหมือนกัน แต่ที่น่าประหลาดคือ ฉลามกรีนแลนด์เหล่านี้ 80 เปอร์เซ็นต์ตาบอด!

สาเหตุมาจากปรสิตชื่อ Ommatokoita , Subphylum Crustaceans ที่เกาะติดอยู่กับลูกตาของเจ้าปลา ปรสิตนี้จะแทะกินกระจกตาของปลาฉลาม และทำให้เกิดเป็นแผลฉกรรจ์จนฉลามตาบอดในที่สุด แต่เจ้าฉลามก็มิได้อาทรร้อนใจแต่อย่างใด เนื่องด้วยมันยังมีจมูกที่ไวสัมผัสแบบว่าซุปเปอร์เซนซิทิฟสามารถใช้ในการล่า เหยื่อได้ดียิ่งกว่าใช้สายตาเสียอีก นอกจากนี้ ยังเชื่อกันว่าเจ้าปรสิตมีคุณต่อฉลาม โดยการที่มันเกาะตุ้งติ้งอยู่ที่ตาฉลามทำให้ปลาบางตัวเห็นมันเป็นเหยื่อและ โฉบเฉี่ยวเข้ามาใกล้ เลยหลุดเข้าปากเจ้าฉลามไป

ความสัมพันธ์ขนาดทำให้ ตาบอด (เทียบเท่ากับความรัก) เค้าจึงจัดให้ได้รางวัลที่หนึ่งไปครอบครอง

Comment

Comment:

Tweet

#2 By (27.55.168.239|27.55.168.239) on 2014-01-31 17:16